حد ضرر (Stop Loss) چیه و کجا بذاریم که الکی نخوره؟

تقریباً همه‌ی معامله‌گرها می‌دونن که باید حد ضرر (یا همون استاپ) داشته باشن. مشکل یه جای دیگه‌ست: استاپی که خیلی نزدیک گذاشته شده، با یه نوسان معمولی می‌خوره و درست بعدش قیمت همون مسیری میره که تحلیل کرده بودید. استاپی هم که خیلی دوره، هر بار ضرر بزرگی می‌سازه. توی این مطلب ۴ روش تعیین استاپ، فرق استاپ روی سایه و روی بسته شدن کندل، و حساب کردن حجم معامله رو با مثال‌های ساده توضیح میدیم.

حد ضرر دقیقاً چه کاری می‌کنه؟

استاپ دو تا کار جدا انجام میده. اول، ضرر هر معامله رو به یه مقدار مشخص محدود می‌کنه. دوم، و مهم‌تر، نشون میده کجا تحلیلتون اشتباه بوده. مثلاً اگه به این دلیل خریدید که قیمت روی کف ۹۵۰ تومنی برگشته، شکسته شدن اون کف یعنی دیگه دلیلی برای موندن ندارید. موندن توی معامله بعد از این نقطه یعنی تحلیل تبدیل شده به امید.

برای همین ترتیب درست اینه: اول جای استاپ از روی نمودار، بعد حجم معامله از روی استاپ. بیشتر تازه‌کارها برعکس کار می‌کنن؛ اول تصمیم می‌گیرن چقدر بخرن، بعد استاپ رو جایی می‌ذارن که ضررش «قابل تحمل» باشه.

۴ روش تعیین حد ضرر

1. از روی نمودار: یه کم پایین‌تر از آخرین کف مهم برای خرید، یا یه کم بالاتر از آخرین سقف مهم برای فروش. منطقی‌ترین روشه، چون مستقیم به غلط بودن تحلیل وصله.
2. بر اساس ATR: فاصله‌ی استاپ چند برابر ATR یا میانگین نوسان واقعی است؛ معمولاً ۱ تا ۲ برابر. این روش خودش رو با نوسان بازار تنظیم می‌کنه.
3. ترکیبی: استاپ از روی نمودار، به‌علاوه‌ی حدود نصف ATR فاصله. همین روش برای محدوده‌هایی مثل اوردر بلاک هم جواب میده.
4. زمانی: اگه معامله بعد از چندتا کندل مشخص به نتیجه نرسید، خارج میشید. معمولاً کنار یکی از روش‌های بالا استفاده میشه.

روشی که بهتره ازش دوری کنید، درصد ثابته؛ مثلاً «همیشه ۵ درصد زیر قیمت خرید». ۵ درصد برای یه سهم آروم خیلی دوره و برای یه آلت‌کوین توی یه روز پرنوسان خیلی نزدیک.

حد ضرر روی سایه یا روی بسته شدن کندل؟

استاپ معمولی به محض اینکه قیمت بهش بخوره اجرا میشه؛ حتی اگه فقط یه سایه‌ی کوتاه چند ثانیه‌ای ازش رد بشه. توی بازارهای پرنوسان مثل ارز دیجیتال، این سایه‌ها زیادن و خیلی از استاپ‌ها دقیقاً با همین سایه‌ها می‌خورن و بعد قیمت برمی‌گرده.

راه دیگه، استاپ روی بسته شدن کندله: فقط اگه کندل تایم‌فریم معامله پشت استاپ بسته شد، خارج میشید. این روش سایه‌های فریبنده رو رد می‌کنه، ولی یه خطر داره: کندلی که با ریزش شدید بسته میشه ممکنه خیلی پایین‌تر از استاپ بسته بشه. پس این روش همیشه باید یه استاپ اضطراری دورتر هم داشته باشه؛ مثلاً ۱ ATR پشت استاپ اصلی که به محض خوردن اجرا بشه.

وقتی ما سیگنال‌های واقعی یکی از استراتژی‌های ملو رو بررسی کردیم، مشکل اصلی فاصله‌ی استاپ نبود؛ نحوه‌ی اجراش بود. عوض کردن استاپ معمولی با ترکیب «استاپ روی بسته شدن کندل + استاپ اضطراری + آوردن استاپ به نقطه‌ی ورود بعد از هدف اول» درصد معامله‌های برنده رو به‌طور محسوسی بالا برد. جزئیات این بررسی‌ها رو توی صفحه‌ی روش سیگنال‌دهی ملو ببینید.

چقدر بخریم؟ حساب حجم معامله از روی حد ضرر

فرمولش ساده‌ست: حجم معامله = مبلغی که حاضرید ضرر کنید ÷ فاصله‌ی ورود تا استاپ.

با این روش فرقی نمی‌کنه استاپ ۲ درصد دور باشه یا ۸ درصد؛ ضرر هر معامله همیشه ۱ درصد سرمایه‌ست و فقط تعداد خرید عوض میشه. برای اینکه بدونید چند درصد ریسک براتون مناسبه، مطلب مدیریت سرمایه و ریسک در ترید رو ببینید.

حد ضرر توی بورس ایران

بورس تهران دو تا ویژگی داره که کار استاپ رو سخت‌تر می‌کنه. اول، دامنه‌ی نوسان باعث میشه قیمت توی یه روز نتونه بیشتر از یه حدی بریزه؛ پس استاپی که ۱۰ درصد دوره ممکنه چند روز طول بکشه تا برسه. دوم، توی صف فروش خریداری نیست و سفارش فروشتون انجام نمیشه. بعضی کارگزاری‌ها سفارش شرطی دارن، ولی سفارش شرطی هم توی صف فروش پر نمیشه. تنها راهش اینه که توی سهم‌های کم‌حجم کمتر بخرید و سراغ سهم‌هایی که سابقه‌ی صف‌های طولانی دارن نرید. سیگنال‌ها و نتیجه‌هاشون رو هم توی بخش سیگنال بورس ببینید.

چندتا قاعده‌ی ساده

• استاپ رو قبل از خرید مشخص کنید و ثبتش کنید، نه اینکه فقط توی ذهنتون باشه.
• هیچ‌وقت استاپ رو برای فرار از ضرر دورتر نکنید.
• بعد از رسیدن به هدف اول، آوردن استاپ به نقطه‌ی ورود رو در نظر بگیرید.
• استاپ رو دقیقاً زیر عددهای رند مثل ۷۵,۰۰۰ یا ۱,۰۰۰ نذارید؛ این‌جاها سفارش‌ها جمع میشن.
• اگه توی یه روز ۳ تا استاپ پشت سر هم خوردید، دست نگه دارید و روشتون رو مرور کنید.