قیمت یوان: فرق یوان آزاد، حواله و دولتی چیه؟

اگه «قیمت یوان» رو سرچ کنید، احتمالاً چند تا عدد مختلف می‌بینید که با هم خیلی فرق دارن: یوان آزاد، حواله‌ی یوان، یوان دولتی یا نیمایی. هیچ‌کدوم هم اشتباه نیستن؛ هر کدوم قیمت یه بازار جداست که آدم‌های متفاوتی توش معامله می‌کنن. توی این مطلب ساده توضیح میدیم هر نرخ مال کیه، قیمت یوان آزاد چطور از دلار درمیاد و وقتی می‌خواید یوان بخرید، کدوم عدد به کارتون میاد.

یوان چیه و چرا توی ایران مهمه؟

یوان واحد پول چینه. اسم رسمیش رنمینبی (RMB) و کد بین‌المللیش CNY هست. «یوآن» هم همون یوانه، فقط با یه املای دیگه. چین بزرگ‌ترین شریک تجاری ایرانه و بخش بزرگی از کالاهایی که وارد کشور میشن، از قطعه‌ی خودرو تا لوازم خونگی، از چین میان. برای همین تقاضای یوان بیشتر از طرف تاجرهاست تا مسافرها، و همین باعث شده بازار یوان چند لایه داشته باشه.

سه نرخ یوان: آزاد، حواله و دولتی

یوان آزاد همون اسکناسیه که صرافی‌ها می‌خرن و می‌فروشن. حواله‌ی یوان یعنی شما تومن میدید و معادلش به یوان توی یه حساب بانکی توی چین واریز میشه؛ این راه اصلی پرداخت پول کالا به فروشنده‌های چینیه. یوان دولتی نرخیه که توی مرکز مبادله‌ی ارز و طلا برای واردات کالاهایی که دولت تعیین کرده تخصیص داده میشه. مردم عادی نمی‌تونن با این نرخ یوان بخرن؛ پس برای بیشتر کسایی که «قیمت یوان امروز» رو سرچ می‌کنن، نرخ آزاد عدد درستیه.

قیمت یوان آزاد چطور از دلار درمیاد؟

یوان توی ایران تقریباً همیشه از روی دلار قیمت‌گذاری میشه. صراف‌ها اول قیمت دلار آزاد رو نگاه می‌کنن، بعد نرخ جهانی یوان به دلار رو:

قیمت یوان آزاد ≈ قیمت دلار آزاد ÷ تعداد یوان در هر دلار

با عددهای این هفته (شهریور ۱۴۰۵): دلار آزاد حدود ۲۳۱,۳۰۰ تومن بود و یوان آزاد حدود ۳۴,۶۰۰ تومن. اگه تقسیم کنیم، هر دلار حدود ۶.۷ یوان حساب شده. قیمت لحظه‌ای رو توی صفحه‌ی قیمت یوان چین و قیمت دلار آزاد ببینید.

نتیجه‌ی مهم این فرمول اینه که قیمت یوان دو تا موتور داره. اگه دلار آزاد ۳ درصد گرون بشه، یوان هم تقریباً ۳ درصد گرون میشه. اگه یوان جهانی در برابر دلار ۲ درصد قوی‌تر بشه، یوان توی ایران باز هم ۲ درصد دیگه گرون میشه. ولی موتور دوم معمولاً خیلی آروم‌تره؛ نرخ یوان به دلار رو بانک مرکزی چین توی یه بازه‌ی محدود کنترل می‌کنه. پس توی عمل، بیشتر حرکت یوان توی ایران همون حرکت دلاره.

حواله‌ی یوان چرا با اسکناس فرق داره؟

حواله‌ی یوان معمولاً یه کم با نرخ اسکناس فاصله داره. گاهی ارزون‌تره، چون جابه‌جا کردن اسکناس هزینه و ریسک داره. گاهی هم گرون‌تره، مثلاً وقتی محدودیت جدیدی روی نقل‌وانتقال بانکی میاد و تاجرها برای پرداخت به موقع حاضرن بیشتر بدن. برای یه واردکننده چند دهم درصد اختلاف روی یه حواله‌ی بزرگ عدد مهمیه. مثلاً روی حواله‌ی یک میلیون یوانی، ۱ درصد اختلاف یعنی حدود ۳۴۶ میلیون تومن.

اگه شما مسافرید و فقط برای سفر یوان لازم دارید، اسکناس رو از صرافی مجاز بخرید و رسید بگیرید. اگه تاجرید، قبل از هر حواله نرخ چند صرافی رو مقایسه کنید و زمان واریز رو هم بپرسید؛ حواله‌ای که چند روز دیرتر برسه ممکنه از یه نرخ ارزون‌تر، گرون‌تر تموم بشه.

چه چیزهایی قیمت یوان رو تکون میده؟

چون یوان توی ایران بیشتر دنبال دلار حرکت می‌کنه، هر چیزی که دلار آزاد رو جابه‌جا کنه، یوان رو هم جابه‌جا می‌کنه: تورم، اخبار سیاسی، تصمیم‌های ارزی بانک مرکزی و درآمد نفتی. ولی سه عامل مخصوص خود یوان هم هست. اول، حجم واردات از چین؛ وقتی فصل سفارش کالا برای عید یا شروع سال تحصیلی میشه، تقاضای حواله بالا میره. دوم، سیاست ارزی چین؛ اگه بانک مرکزی چین اجازه بده یوان در برابر دلار ضعیف‌تر بشه، یوان توی ایران کمی ارزون‌تر از دلار حرکت می‌کنه. سوم، محدودیت‌های بانکی؛ هر بار که پرداخت به حساب‌های چینی سخت‌تر میشه، فاصله‌ی حواله با نرخ آزاد تغییر می‌کنه.

برای همین اگه نمودار یوان و دلار رو کنار هم بذارید، توی بیشتر روزها تقریباً روی هم می‌افتن، ولی توی دوره‌های خاص یه فاصله‌ی کوچیک بینشون باز میشه که معمولاً بعد از چند هفته دوباره بسته میشه.

چند تا نکته قبل از خرید یوان

• یوان برای پس‌انداز معمولاً انتخاب خوبی نیست؛ بازار اسکناسش کوچیکه و موقع فروش، صرافی قیمت پایین‌تری میده.
• اگه هدفتون حفظ ارزش پوله، معمولاً دلار، طلا یا دارایی‌های دیگه نقدشوندگی بیشتری دارن.
• عددهایی که با اسم «یوان دولتی» منتشر میشن، برای خرید شخصی قابل‌استفاده نیستن.
• سایت‌های مختلف ممکنه نرخ‌های متفاوتی نشون بدن؛ همیشه ببینید عدد مال کدوم بازاره.

قیمت بقیه‌ی ارزها و طلا رو هم یک‌جا توی صفحه‌ی قیمت‌ها جمع کردیم. اگه می‌خواید بدونید قیمت دلار چطور روی طلا اثر می‌ذاره، مطلب سیگنال طلا و دلار رو بخونید. این مطلب آموزشیه و توصیه‌ی خرید یا فروش ارز نیست.