تمام سکه، نیم، ربع یا سکه گرمی؟ با حساب حباب، کدوم سکه بخرم

با حدود ۷۹ میلیون تومن میشه یه ربع سکه خرید و با حدود ۱۴۴ میلیون یه نیم سکه. منطقیه فکر کنید دو تا ربع سکه همون یه نیم سکه‌ست و چهار تا ربع سکه همون یه تمام سکه. ولی از نظر طلایی که دستتون میاد، این‌طور نیست. توی این مطلب با قیمت‌های امروز (۱۳ مهر ۱۴۰۵) حساب کردیم که برای هر سکه چقدر پول طلا میدید و چقدر پول حباب.

توی هر سکه چقدر طلا هست؟

سکه‌های بهار آزادی رو بانک مرکزی با عیار ۹۰۰ ضرب می‌کنه؛ یعنی ۹۰ درصد وزنشون طلای خالصه. وزن‌ها این‌طوریه:

سکه گرمی داستانش فرق داره؛ بانک مرکزی ضربش نمی‌کنه و مراکز خصوصی با وزن‌ها و عیارهای مختلف می‌سازنش. پایین‌تر جداگونه سراغش میریم.

ارزش طلای هر سکه با قیمت امروز

امروز هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۲۶.۵ میلیون تومنه. طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد خالصه، پس هر گرم طلای خالص حدود ۳۵.۴ میلیون تومن میشه. حالا کافیه طلای خالص هر سکه رو در این عدد ضرب کنیم و با قیمت بازار مقایسه کنیم:

نکته‌ی غافلگیرکننده: حباب تومنی تقریباً یکیه

به ستون حباب تومنی دوباره نگاه کنید: تمام، نیم و ربع هر سه حدود ۱۴ میلیون تومن حباب دارن. یعنی بازار برای «سکه بودن» تقریباً یه مبلغ ثابت اضافه می‌گیره، مستقل از اینکه سکه چقدر طلا داره. نتیجه‌ش اینه که هر چی سکه کوچیک‌تر باشه، اون ۱۴ میلیون سهم بزرگ‌تری از پولتون رو می‌خوره.

اگه همین رو به زبون «قیمت هر گرم طلای خالص» بگیم: توی تمام سکه هر گرم طلای خالص رو حدود ۳۷.۳ میلیون تومن می‌خرید، توی نیم سکه ۳۹.۳ میلیون و توی ربع سکه ۴۳.۱ میلیون؛ در حالی که ارزش واقعی هر گرم حدود ۳۵.۴ میلیونه. پس چهار تا ربع سکه، نزدیک ۴۲ میلیون تومن گرون‌تر از یه تمام سکه تموم میشه، با همون مقدار طلا.

سکه گرمی چی؟

امروز سکه یک گرمی حدود ۳۸.۱ میلیون تومنه. چون ضرب‌کننده‌ها استاندارد واحدی ندارن، دقیق نمیشه گفت چقدر طلای خالص داره. اگه فرض کنیم یه گرم طلای ۱۸ عیاره، ارزش طلاش حدود ۲۶.۵ میلیون و حبابش نزدیک ۴۴ درصده؛ اگه عیارش ۹۰۰ باشه، حبابش حدود ۲۰ درصد میشه. هر کدوم که باشه، از ربع سکه گرون‌تر درمیاد. سکه گرمی برای کادو دادن قشنگه، ولی برای پس‌انداز انتخاب ضعیفیه.

حباب کِی به ضررتون تموم میشه؟

حباب ثابت نیست. وقتی تقاضا برای سکه بالاست، مثلاً نزدیک عید یا موقع ترس از گرونی، حباب باد می‌کنه و وقتی بازار آروم میشه، خالی میشه. کسی که ربع سکه رو با ۲۲ درصد حباب می‌خره و موقع فروش حباب به ۱۰ درصد رسیده، حتی اگه طلا یه ریال تکون نخورده باشه، حدود ۱۰ درصد ضرر کرده. برای همین قبل از خرید یه نگاه به حباب سکه بندازید؛ اگه از میانگین چند ماه اخیرش خیلی بالاتره، عجله نکنید.

یه نکته‌ی دیگه هم هست: موقع فروش، صراف سکه رو کمی ارزون‌تر از قیمت تابلو می‌خره. این فاصله برای سکه‌های کوچیک‌تر معمولاً به درصد بیشتره، پس عملاً هزینه‌ی رفت و برگشت ربع سکه از تمام سکه سنگین‌تره.

گواهی سکه؛ همون سکه، بدون نگرانی نگهداری

یه راه دیگه برای خرید سکه، گواهی سپرده‌ی سکه توی بورس کالاست. هر گواهی نماینده‌ی یه سکه‌ی تمام واقعیه که توی خزانه‌ی بانک نگهداری میشه. با کد بورسی، مثل سهام، از اپ کارگزاری خرید و فروشش می‌کنید و هر وقت خواستید می‌تونید سکه‌ی فیزیکی رو تحویل بگیرید. مزیتش اینه که نگران گم شدن، دزدی یا سکه‌ی تقلبی نیستید و اختلاف قیمت خرید و فروشش معمولاً از بازار سنتی کمتره. فقط کارمزد کارگزاری و هزینه‌ی انبارداری رو باید حساب کنید. حباب گواهی هم کم‌وبیش همون حباب بازاره، پس همون حساب‌وکتاب بالا براش صدق می‌کنه.

پس کدوم سکه بخرم؟

• بودجه‌ی تمام سکه رو دارید: تمام سکه، چون کمترین حباب درصدی رو داره.
• بودجه بین نیم و تمام: به‌جای دو تا ربع، یه نیم سکه بخرید؛ حدود ۱۴ میلیون تومن کمتر حباب میدید.
• بودجه زیر نیم سکه: ربع سکه سکه‌ی استاندارد بانک مرکزیه، ولی بدونید یک‌پنجم پولتون حبابه. اگه فقط می‌خواید پولتون همراه طلا بالا پایین بره، راه‌های ارزون‌تری هم هست؛ مقایسه‌ی طلای آبشده، سکه و صندوق طلا رو ببینید.
• برای کادو: ربع سکه یا سکه گرمی، با علم به اینکه بخش بزرگی از قیمتش حبابه.

اگه می‌خواید بدونید الان زمان مناسبی برای خرید سکه‌ست یا نه، صفحه‌ی پیش‌بینی سکه سناریوهای دلار و اونس رو کنار هم گذاشته و این مطلب هم توضیح میده چطور نقطه‌ی خرید و فروش سکه رو پیدا کنید.

جمع‌بندی

چهار تا ربع سکه با یه تمام سکه برابر نیست. با قیمت‌های امروز هر سکه حدود ۱۴ میلیون تومن حباب داره و این عدد ثابت، سهم بزرگ‌تری از سکه‌های کوچیک‌تر رو می‌خوره: ۵.۵ درصد برای تمام، ۱۱ درصد برای نیم و ۲۲ درصد برای ربع. اگه بودجه‌تون اجازه میده، سکه‌ی بزرگ‌تر بخرید و هیچ‌وقت وقتی حباب از حد معمولش بالاتره با عجله نخرید.