اختلاف قیمت خرید و فروش طلا؛ هر معامله چقدر ازتون کم می‌کنه؟

یه تجربه‌ی آشنا: صبح یه انگشتر طلا می‌خرید، عصر پشیمون میشید و برمی‌گردید مغازه. قیمت طلا توی این چند ساعت تکون نخورده، ولی طلافروش چیزی حدود یک‌پنجم کمتر بهتون پول میده. این پول کجا رفت؟ جوابش اختلاف قیمت خرید و فروش طلاست؛ فاصله‌ای که بین پول خرید و پول فروش هر نوع طلا هست و اندازه‌ش از یه نوع به نوع دیگه خیلی فرق می‌کنه. توی این مطلب این فاصله رو برای همه‌ی راه‌های رایج خرید طلا با عدد کنار هم گذاشتیم.

این اختلاف از چی ساخته شده؟

هر فاصله‌ی خرید و فروش از دو تیکه ساخته شده. تیکه‌ی اول هزینه‌هاییه که موقع خرید میدید و موقع فروش برنمی‌گرده؛ مثل اجرت ساخت، سود فروشنده، مالیات و کارمزد. تیکه‌ی دوم فاصله‌ی بین نرخیه که بازار باهاش می‌فروشه و نرخی که باهاش می‌خره. طلافروش طلای کهنه رو باید دوباره بفروشه یا بفرسته برای ذوب، پس کمی ارزون‌تر می‌خره.

مثلاً ۵ مهر ۱۴۰۵ طلای ۱۸ عیار تابلو گرمی ۲۳ میلیون و ۸۵۸ هزار تومن بود و طلای ۱۸ عیار دست‌دوم ۲۳ میلیون و ۵۴۷ هزار تومن. همین ۳۱۱ هزار تومن فاصله برای هر گرم، یعنی حدود ۱.۳ درصد، کمترین چیزیه که حتی بدون اجرت از دست میدید.

طلای نو؛ بزرگ‌ترین فاصله

قیمت طلای نو از چهار تیکه ساخته میشه: قیمت خود طلا، اجرت ساخت، سود فروشنده (معمولاً حدود ۷ درصد) و مالیات روی اجرت و سود. برای یه انگشتر ۵ گرمی با اجرت ۱۵ درصد و قیمت‌های ۵ مهر:

• ارزش طلا: ۵ × ۲۳.۸۶ = حدود ۱۱۹.۳ میلیون تومن
• اجرت ۱۵٪: حدود ۱۷.۹ میلیون
• سود ۷٪ روی طلا و اجرت: حدود ۹.۶ میلیون
• مالیات ۱۰٪ روی اجرت و سود: حدود ۲.۷۵ میلیون
• جمع پرداختی: حدود ۱۴۹.۵ میلیون تومن

اگه همون روز بفروشید، با نرخ دست‌دوم حدود ۱۱۷.۷ میلیون پس می‌گیرید؛ یعنی حدود ۳۱.۸ میلیون تومن یا ۲۱ درصد کمتر. طرح‌های ظریف‌تر اجرت بالاتری دارن و این عدد برای اون‌ها از ۲۵ درصد هم می‌گذره.

یه نکته‌ی دیگه هم هست که کمتر کسی بهش فکر می‌کنه: همین نرخ دست‌دوم هم یه عدد ثابت نیست. بعضی مغازه‌ها برای طرح‌های سنگین یا قطعه‌های آسیب‌دیده، زیر نرخ دست‌دوم هم می‌خرن، و بعضی‌ها اگه طلا رو از خودشون خریده باشید، کمی بهتر حساب می‌کنن. پس اون ۲۱ درصد حداقل ماجراست، نه حداکثرش.

مقایسه‌ی همه‌ی روش‌ها کنار هم

سکه‌ها یه لایه‌ی اضافه دارن: حباب. خود حباب جزو این فاصله نیست، ولی اگه بین خرید و فروش کوچیک بشه، اثرش دقیقاً مثل هزینه‌ست. توی مطلب حباب سکه با عدد نشون دادیم که ربع سکه چطور چند درصد بالای ارزش طلاش معامله میشه.

این فاصله چند روز حرکت بازاره؟

برای اینکه بفهمید این درصدها بزرگن یا کوچیک، باید با حرکت معمول بازار مقایسه‌شون کنید. توی ۴۵ روز منتهی به ۳ مهر ۱۴۰۵، گرم ۱۸ عیار نصف روزها کمتر از ۰.۸ درصد تکون خورده بود و میانگین تغییر روزانه‌ش حدود ۱.۲ درصد بود. یعنی:

• هزینه‌ی ۱ درصدی آبشده تقریباً با حرکت یکی دو روز بازار جبران میشه.
• هزینه‌ی ۴ درصدی دست‌دوم چند روز تا چند هفته صبر لازم داره.
• هزینه‌ی ۲۱ درصدی طلای نو حتی توی یه بازار صعودی تند هم ماه‌ها طول می‌کشه.

این حساب رو برعکس هم میشه دید. اگه ۱۰۰ میلیون تومن طلای نو بخرید، روز اول عملاً حدود ۷۹ میلیون تومن طلا دارید. با آبشده همون روز اول حدود ۹۹ میلیون دارید. فاصله‌ی این دو تا عدد، یعنی ۲۰ میلیون تومن، پولیه که هیچ‌وقت وارد بازار طلا نشده و قرار نیست با بالا رفتن قیمت برگرده.

برای همین کسی که کوتاه‌مدت و با سیگنال خرید و فروش می‌کنه، اصلاً نباید سراغ طلای نو بره. حتی اگه تحلیلش درست باشه، هزینه‌ی معامله کل سودش رو می‌خوره. این نکته رو توی سیگنال طلا و دلار هم از زاویه‌ی دیگه گفتیم.

چطور این فاصله رو کوچیک‌تر کنیم؟

• برای پس‌انداز، طلای کم‌اجرت بخرید: آبشده، سکه‌ی تمام یا دست‌دوم ساده.
• قبل از خرید، هر دو نرخ رو بپرسید: «الان می‌فروشی چند؟ اگه همین الان پس بیارم چند می‌خری؟»
• برای معامله‌های کوتاه‌مدت، روش‌های بورسی با کارمزد پایین منطقی‌ترن.
• فاکتوری بگیرید که وزن، عیار، اجرت و سود توش جدا نوشته شده، تا موقع فروش دقیق بدونید چی برمی‌گرده.

قیمت‌های لحظه‌ای طلای تابلو، دست‌دوم و آبشده رو می‌تونید توی صفحه‌ی قیمت‌ها کنار هم ببینید.

این مطلب فقط توضیح آموزشیه و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست.