اثبات اندوخته‌ی نوبیتکس: عدد ۱۱۷ و ۱۰۷ درصد یعنی چی؟
هیئت کارشناسان رسمی دادگستری ۱۹ مهر داراییهای نوبیتکس رو با بدهیش به کاربرها مقایسه کرد. نتیجه بالای ۱۰۰ درصده، ولی چند تا «اما» داره که باید بدونی.
پاسخ کوتاه
خلاصه در چند خط
- ۲۲ مهر نوبیتکس دومین گواهی اثبات اندوخته رو منتشر کرد؛ بررسی در ۱۹ مهر انجام شده.
- پوشش رمزارزی ۱۱۷٪ و پوشش ریالی ۱۰۷٪ اعلام شده.
- در گواهی اول (بهمن ۱۴۰۴) این دو عدد ۱۱۲٪ و ۱۴۸٪ بودن.
- بررسی کار هیئت کارشناسان رسمی دادگستری استان تهرانه، نه یه شرکت حسابرسی بین‌المللی.
- گواهی، تفکیک دارایی بهازای هر رمزارز و روش محاسبه‌ی بدهی‌ها رو در خلاصه‌ی منتشرشده نشون نمیده.
در همون هفته‌ای که برداشت تومانی چند صرافی رمزارزی موقتاً بسته شد، نوبیتکس دومین گواهی اثبات اندوخته (Proof of Reserves) خودش رو منتشر کرد. سؤال اصلی ساده‌ست: آیا صرافی واقعاً به اندازه‌ای که به کاربرها بدهکاره دارایی داره؟ این همون سؤالیه که توی ماجرای میلی گلد بی‌جواب موند. اینجا عددها رو باز می‌کنیم.
گواهی جدید چی میگه؟
طبق گزارش زومیت و دیجیاتو، یه هیئت از کارشناسان رسمی دادگستری استان تهران روز ۱۹ مهر ۱۴۰۵ داراییهای نوبیتکس رو با تعهداتش به کاربرها مقایسه کرده و نتیجه ۲۲ مهر منتشر شده:
- پوشش رمزارزی: ۱۱۷٪؛ رمزارزهای نگهداری‌شده در کیف‌پول‌های سرد و گرم، در برابر رمزارزی که کاربرها توی حسابشون دارن.
- پوشش ریالی: ۱۰۷٪؛ موجودی نقد حساب‌های بانکی، در برابر موجودی تومانی کاربرها.
نوبیتکس یه صفحه‌ی جدا هم برای اثبات اندوخته راه انداخته که هر دو گواهی و مراحل بررسی رو نشون میده.
با گواهی اول چه فرقی داره؟
گواهی اول در بهمن ۱۴۰۴ و توسط هیئتی مشابه صادر شده بود. مقایسه‌ی دو گواهی:
- پوشش رمزارزی از ۱۱۲٪ به ۱۱۷٪ رسیده، یعنی ۵ واحد درصد بالاتر.
- پوشش ریالی از ۱۴۸٪ به ۱۰۷٪ رسیده، یعنی ۴۱ واحد درصد پایین‌تر.
دلیل افت پوشش ریالی توی گزارش‌ها نیومده. عدد هنوز بالای ۱۰۰ درصده، ولی فاصله‌ش با مرز خیلی کمتر از قبل شده. نوبیتکس این مسیر رو بعد از حادثه‌ی امنیتی خرداد ۱۴۰۴ و در قالب برنامه‌ی «بازسازی اعتماد» شروع کرد.
این عددها چی رو نمیگن؟
یه گواهی بالای ۱۰۰ درصد خبر خوبیه، ولی چند تا محدودیت داره که باید بدونی:
- عکس یک روزه، نه فیلم: نتیجه وضعیت ۱۹ مهر رو نشون میده. اتفاق‌های بعد از اون روز توش نیست.
- تفکیک هر رمزارز منتشر نشده: خلاصه‌ی منتشرشده نمیگه مثلاً پوشش بیت‌کوین یا تتر جدا چقدره. ممکنه یه دارایی بیش از ۱۰۰ و یکی کمتر باشه.
- روش محاسبه‌ی بدهی‌ها جزئی نیست: معلوم نیست همه‌ی تعهدات، مثل موقعیت‌های اهرمی، دقیقاً چطور حساب شدن.
- خودت نمی‌تونی موجودی‌ت رو چک کنی: در روش رایج جهانی (درخت مرکل)، هر کاربر می‌تونه ببینه حساب خودش هم توی محاسبه بوده. در گزارشهای منتشرشده از این گواهی، نشونی از چنین امکانی نیست.
با این حال، مقایسه با ماجرای میلی جالبه: اونجا ادعای ۹۶۵ کیلو طلا هیچ‌وقت با یه شمارش علنی و مستقل کنار کل تعهدات گذاشته نشد. همین شکاف بود که شایعه‌ی خالی‌فروشی رو زنده نگه داشت. صرافی تبدیل هم طبق گزارش ۲۳ مهر رمز ارز نیوز دومین گواهی خودش رو با پوشش بالای ۱۰۰ درصد منتشر کرده.
قبل از انتخاب صرافی، این‌ها رو چک کن
- تاریخ آخرین گواهی: هرچی قدیمی‌تر، ارزشش کمتر.
- کی بررسی کرده: بررسی‌کننده مستقله یا به سفارش خود صرافی کار کرده؟
- تفکیک دارایی‌ها: عدد کلی کافی نیست؛ پوشش تتر و بیت‌کوین جدا مهمه.
- تکرار منظم: یه گواهی در سال کمتر از گزارشهای ماهانه یا فصلی اطمینان میده.
اگه دارایی رمزارزی‌ت بیشتر تتر یا بیت‌کوینه، قیمت‌ها رو از صفحه‌ی قیمت تتر و قیمت بیت کوین دنبال کن. ماجرای قطع موقت خدمات بانکی همین صرافی‌ها رو هم در این خبر نوشتیم.
